De Nobelprijs voor Literatuur gaat dit jaar naar de Hongaarse schrijver László Krasznohorkai (71) ‘voor zijn meeslepende en visionaire oeuvre dat, te midden van de apocalyptische terreur, de kracht van kunst opnieuw bevestigt’. Voor de Dendermondse auteur Annelies ‘Liz’ Corthals werd de bekendmaking andermaal een bittere ontgoocheling.
‘Laszlo Krasznahorkai is een groot episch schrijver in de Midden-Europese traditie die zich uitstrekt van Kafka tot Thomas Bernhard, en wordt gekenmerkt door absurdisme en groteske overdaad’, aldus de Zweedse Academie in een verklaring. — een zin die volgens Corthals ‘precies klinkt als iets dat hij zelf geschreven heeft, maar dan met minder komma’s.’
Corthals week donderdagvoormiddag geen seconde van haar telefoon ‘voor het geval Stockholm zou bellen’. Het bleef lang stil — tot rond de middag de telefoon toch rinkelde. ‘Ik dacht: dit is het moment’, vertelt Corthals. ‘Maar het was een vriendelijke jongeman van HelloFresh met een promotie voor herfstmenu’s. Toen wist ik: het wordt opnieuw niks. Al klonk die pompoenrisotto met salie verrassend literair.’
Volgens de schrijfster was het ‘een pijnlijk maar symbolisch moment’. ‘Zij delen prijzen uit, ik kreeg een kortingcode’, aldus Corthals met een zucht. ‘Uiteraard ben ik diep ontgoocheld.’
‘Misschien niet Stockholm, maar wel de harten van duizenden lezers.’
Corthals verwierf de voorbije jaren een breed publiek met haar populaire Een handjevol-reeks — waaronder Een handjevol Troost, Een handjevol Zelfvertrouwen, Een handjevol Liefdesvlinders en Een handjevol Rust. Haar korte, toegankelijke teksten vol troost en mildheid staan ver af van de complexe, donkere romans van Krasznahorkai, die met Sátántangó en De melancholie van het verzet de toon zette voor het Europese existentiële proza.
Op haar sociale media reageerde Corthals zoals verwacht: met een traan, een Instagram-Story én een handvol rijmwoorden. ‘Ik wacht op Stockholm en krijg risotto-aanbiedingen. Prioriteiten, mensen’, klonk het in één van haar stories.
Op haar Instagram zelf postte ze een foto van een glas cava met het bijschrift ‘Een handjevol bubbels tegen de bitterheid’, nadien volgde nog een foto van de cover van haar boekje Een handjevol Troost naast een kop thee. Caption: ‘Misschien niet Stockholm, maar wel de harten van duizenden lezers. Dat telt ook.‘
‘Sterke signalen dat ik gevolgd werd’
In een kort gesprek met onze redactie reageert Corthals met een mengeling van bewondering en frustratie. ‘Ik gun het hem hoor. Na goulash is Krasznahorkai misschien wel het beste wat Hongarije ooit heeft voortgebracht, maar het is natuurlijk wéér een man die schrijft over leegte, verval en het einde van de mensheid. Waarom mag literatuur niet gewoon troosten?’
‘Misschien was ik te licht voor Stockholm. Maar als mijn woorden één iemand vandaag iets van hoop gaven, dan is dat ook een prijs’, aldus nog Corthals, die wel de eenzijdige beslissingen van de Zweedse Academie hekelt en pleit voor verandering.
Volgens Corthals is de Nobelprijs ’te lang een tombola geweest voor mannen met donkere gedachten en sigarettenpeuken in hun asbak’. ‘Misschien dat de Academie volgend jaar eens iets luchtigers probeert. Iets met bloemen, of mensen die wél praten met hun moeder.’
Hoewel haar naam niet officieel werd genoemd bij de bookmakers, had Corthals naar eigen zeggen ‘sterke signalen’ dat ze ‘internationaal in de gaten werd gehouden’. ‘Ik kreeg onlangs drie nieuwe volgers uit Noorwegen’, zegt ze. ‘En een Zweed die mijn post over Een handjevol Rust likete. Dat leek me geen toeval.’
Corthals geeft de moed echter niet op. ‘Volgend jaar maak ik opnieuw kans, want zolang er verdriet bestaat, heb ik iets om over te schrijven. En zolang HelloFresh blijft bellen, blijf ik bereikbaar.’
Vlaamse auteurs steunen Corthals
Het Vlaamse literaire wereldje reageerde begripvol op de ontgoocheling van Corthals en sprak zijn steun uit voor de Dendermondse succesauteur.
‘Liz Corthals is als een warme deken in een wereld van storm en duisternis. Krasznahorkai is de storm. Stockholm koos de storm. Vlaanderen kiest het deken’, aldus De Standaard der Letteren.
‘Liz heeft een groot hart, maar soms ook een groot geloof in tekens. Ze zag ooit een wolk in de vorm van een pen en dacht dat het universum haar iets wilde zeggen’, klonkt het bij een collega die liever anoniem wilde blijven.
Kristien Hemmerechts kwam met een schouderklopje: ‘De Nobelprijs is niet alles. Soms is het ook gewoon mooi om te weten dat je gelezen wordt door vrouwen die op woensdag soep koken en ondertussen een beetje troost vinden.’
Herman Brusselmans reageerde op zijn eigen manier: ‘Die Liz schrijft goed, hoor. Alleen wat te weinig seks en te veel troost. Als je ’t mij vraagt, mag dat gerust omgekeerd.’.
Tom Lanoye liet weten dat hij ‘nog nooit van Krasznahorkai gehoord had’. ‘Ik lees Liz soms op het toilet. En dat bedoel ik als compliment’, klonk het vanuit Zuid-Afrika.
Ook collega dichteres Delphine Lecompte liet van zich horen. ‘Liz is de HelloFresh van de literatuur: voedzaam, keurig verpakt, altijd met een handvol instructies. Maar Stockholm eet liever iets dat nog leeft en schreeuwt. Meedoen zonder winnen is de meest oprechte vorm van rebellie. De prestatie zit in de nederlaag, de schoonheid in het falen.’
Vlaamse minister van Cultuur Caroline Gennez moest zich noodgedwongen in stilzwijgen hullen nadat ze haar tong had gebroken tijdens het uitspreken van de naam Krasznahorkai. De officiële Vlaamse reactie kwam dan maar bij monde van Vlaams minister van Sport Annick De Ridder. ‘Als troostliteratuur een sport was, stond Annelies ongetwijfeld op het podium.’
